Angsten

Kinderen met autisme zijn vaak angstig. Vanuit die angst kunnen allerlei gedragingen ontstaan, van helemaal teruggetrokken zijn tot agressief gedrag, vechten tegen je angst. Dit kan leiden tot chronische stress en gevoelens van onveiligheid.

“Zijn angst voor onweer eindigde er bijvoorbeeld in dat hij bang was voor elke wolk. Zelfs voor een sliertje wit in de lucht op een stralende zomerdag.”

“Angst beheerst hier het leven van onze dochter. Angst voor geluid. Wat is het? Waar komt het vandaan? Angst voor personen. Altijd bang dat er iemand achter haar staat. Ook al staat ze tegen een muur. Angst voor douchen. Angst voor waterdruppels op haar gezicht. Gezichtsuitdrukkingen. Waarom kijken ze zo? Angst voor het onbekende. Wat is er achter de deur? Ook al is het haar eigen kamer. Niet ergens alleen durven zijn. Angst om te falen. Wat denkt een ander van mij?”

“Mijn zoon is heel angstig voor vliegjes en honden. Als we buiten zijn, loopt hij aan de hand. Hij is constant bezig om zich heen te kijken of hij iets angstigs ziet. Als hij iets ziet, houdt hij het nauwlettend in de gaten. Ik probeer hem soms af te leiden. Of we vangen de vlieg of de spin. Ik probeer hem gerust te stellen. Het hoort bij hem maar soms is het moeilijk. Zeker voor hem. Je wil niet dat je kind zo in angst moet leven.”

“De ergste fase is die van extreme angst. Voor bijvoorbeeld vuurwerk. Onweer. Dat uit zich in extreme paniek. Trillen van zijn tenen tot zijn kruin. Zweten. Wegduiken. Weg willen zijn. Huilen. Zich afsluiten voor het geluid. Bij mama zijn. En vragen, vragen……”

Vier verhalen
Van vier verschillende ouders. Over hun kind. De verhalen spreken voor zich. Angst grijpt diep in bij een gezin. Hoe ga je om met een kind dat zo angstig is? Voor een ouder is het naar om je kind zo bang te zien. Het liefst wil je toch dat je kind gelukkig is. De gedragingen die het kind vertoont, kunnen heel vermoeiend zijn. Het constante vragen, het vermijden van sociale situaties, het steeds nabij willen zijn, het claimende gedrag. Als ouder van een kind met autisme en angst heb je het niet makkelijk. Om het kind niet nog meer in verwarring te laten zijn, is het nodig dat je als ouder zo krachtig mogelijk bent. Sterk. Emotioneel stabiel. Een baken voor je kind. Structuur bieden. De angst inkaderen. Vooruitdenken. Geruststellen.

Het is niet altijd makkelijk om angst te herkennen. Hoe mooi zou het zijn als er meer kennis zou zijn over hoe angst werkt bij autisme. Als het meteen duidelijk is dat het kind met PDDNOS die bij elke schoolopdracht keihard “Saahaai!” roept, dwars door de klas heen, eigenlijk bang is. Faalangst. Omdat hij niet weet hoe hij zijn werk aan moet pakken. En niet weet hoe hij om hulp moet vragen…..

Of het meisje met Asperger in de supermarkt. Ze gilt hard en lang, want haar favoriete merk hagelslag is uitverkocht. Nee, ze is niet verwend. Ze is in paniek. Hoe moet ze nu morgenochtend haar brood eten zonder die hagelslag? Ze eet elke dag een boterham met dezelfde hagelslag. Dat geeft een veilig gevoel. Daar sta je dan als moeder. Naast je krijsende dochter. Je voelt de afkeurende blikken van de voorbijgangers in je rug prikken…..

Het neefje met klassiek autisme dat weigert iedereen een hand te geven op een verjaardag. Je ziet de tantes denken. Wat een onopgevoed kind! Eigenlijk is hij bang voor die handen. Ze komen veel te dichtbij. De aanrakingen zijn naar. Ze doen zelfs zeer aan zijn gevoelige huid…..

Ik ken veel ouders. Ik kom ze tegen. Op mijn werk. Op de school van mijn zoon. In de Facebookgroep Leven Met Autisme (magazine). Ik sta er versteld van hoe sterk de ouders zijn. Hoe vindingrijk. Behulpzaam. Vol ideeën. Ze gaan door het vuur voor hun kind(eren).

Ik ken veel kinderen met autisme. Dappere kinderen. Want dat zijn ze! Het is niet makkelijk om elke dag te leven met angst. En vaak niet begrepen te worden. Het is al heel wat voor hen om zichzelf te leren begrijpen. Hun angsten te leren reguleren.

“Ik ben bang, maar dat durf ik niet te zeggen. Ik doe raar en dat gaat vanzelf, omdat ik bang ben. Ik weet niet hoe ik het moet oplossen.” (S. 11 jaar)

“Ik gedraag mij als een baby, want dat voelt zo ontzettend veilig.” (L. 11 jaar)

Deze kinderen en hun ouders verdienen het dat er meer kennis komt over autisme en angst. Door middel van het Magazine, deze website en de Stichting Leven Met Autisme dragen we ons steentje bij. We gaan voor meer kennis en meer verbinding. Samen. Krachten bundelen.
Wij staan voor ASS. Autisme Samen Sterk!

Bronnen:
Het boek “Een vreemde wereld” – Martine F. Delfos
Ouders uit de Facebookgroep Leven Met Autisme (magazine)
Geschreven door Natasja Hoogerheide

Websites over angsten:
Fonds psychische gezondheid
Alle angsten op een rijtje
Kenniscentrum Kinder- en jeugdpsychiatrie