Boek: De geweldige 5-puntsschaal

omslag-De-geweldige-5-puntsschaal_SITE


 

 

 

 

 

 


De geweldige 5-puntsschaal

Ondersteun kinderen en jongeren in het sociale verkeer en met hun emoties
K.D. Buron en M. Curtis
Uitgeverij Pica (www.uitgeverijpica.nl)
ISBN 9789491806230

Onlangs maakte ik samen met een leerling van mijn school een gevoelsmeter, om de fases van overprikkeling inzichtelijk te maken voor hem. Aan de hand van een groene, oranje en een rode smiley beschreven we wat er gebeurde bij hem als hij overprikkeld raakte en wat hij dan zelf kon doen om zich te reguleren, evenals wat zijn omgeving juist wel of niet moest doen.

Ik was dan ook blij verrast toen ik een tijdje later dit boek onder ogen kreeg: De geweldige 5-puntsschaal. Dit boek had ik toen wel kunnen gebruiken!
“De 5-puntsschaal is ontwikkeld om kinderen en jongeren te helpen hun emoties bij en reacties op allerlei gebeurtenissen beter te begrijpen.”

In het boek is een methodiek beschreven hoe je sociale en emotionele informatie kunt aanleren aan kinderen en jongeren met autisme of een aanverwante stoornis, op een concrete, systematische, niet oordelende manier. Met behulp van deze methodiek kan het kind of de jongere sociale regels en emotionele informatie aanleren en krijgt dan zo meer grip op het eigen gedrag. Als het kind of de jongere meer gewend is om met deze methodiek te werken kan het ook ingezet worden bij onverwachte situaties, bijvoorbeeld om deze te verwerken.

De basis van de methodiek is een schaal. De schaal is ingedeeld in vijf categorieën, in de kleuren groen, blauw, geel, oranje en rood. Groen is classificatie 1 en houdt in de situatie die gewenst is, waarbij het goed gaat. Zo loopt het door naar rood, classificatie 5. Het is de bedoeling dat de schaal op maat gemaakt wordt voor het kind of de jongere, in samenspraak.

Op een praktijkgerichte manier worden in het boek allerlei schalen en scenario’s beschreven voor kinderen en jongeren met (klassiek) autisme of een aanverwante stoornis. Verder in het boek is er ook aandacht voor de groep kinderen en jongeren met (klassiek) autisme en een verstandelijke beperking en voor jongere kinderen. Het laatste hoofdstuk is gewijd aan doelen die door begeleiders zijn gebruikt in individuele handelingsplannen. Via de website van uitgeverij Pica, zijn diverse lege schalen te downloaden. Het wachtwoord dat je dan nodig hebt kun je in het boek vinden.

Ik heb het boek met plezier en veel interesse gelezen. De methodiek is zeer bruikbaar in het onderwijs, zowel op een reguliere school als in het speciaal onderwijs. Zoals de schaal van Emily: een meisje in groep 7, speciaal onderwijs. Emily werd veel naar het time-outlokaal gestuurd vanwege agressief gedrag, terwijl ze zelf haar eigen gedrag heel anders interpreteerde. De gedragsschaal gaf haar inzicht in haar eigen gedrag en handelen. Dit resulteerde er vervolgens in dat het gedrag van Emily verbeterde, evenals de relatie met de leerkracht.
De praktijkvoorbeelden uit het onderwijs en de doelen zoals aan het eind van het boek beschreven, zijn heel goed bruikbaar om voor een leerling met gedragsproblematiek een handelingsplan op te stellen. De geweldige 5-puntsschaal is een goed middel om in te zetten in het groepsplan gedrag preventieniveau 3 uit het boek Groepsplan Gedrag van Kees van Overveld (Uitgeverij Pica).

Ook in de thuissituatie en in andere voorkomende situaties is de 5-puntsschaal goed te gebruiken. Zoals de schaal voor angstig/bang/bevend van David. Als hij erg angstig is kan hij gaan schreeuwen, rennen en slaan. De schaal helpt hem om zijn gevoelens te begrijpen. Er wordt inzichtelijk gemaakt hoe het eruit ziet als hij in een bepaalde classificatie zit, hoe het dan voelt en wat mensen bij wie hij zich veilig voelt dan kunnen doen en wat hij zelf kan doen. David leert zo zijn eigen angst te begrijpen.
De 5-puntsschaal kan ook goed gebruikt worden samen met Het grote sociale verhalenboek van Carol Gray (Uitgeverij Pica).

De titel van het boek impliceert het al: De GEWELDIGE 5-puntsschaal. Ik vind het boek een aanrader om te lezen en om in de boekenkast te hebben staan, bijvoorbeeld in de orthotheek van een school. Met als doel om het vaak uit de kast te pakken en te gebruiken. Te beginnen met het van voor naar achteren te lezen, als eerste om het wachtwoord te zoeken voor de downloads. Veel lees- en gebruiksplezier gewenst!

Geschreven door Natasja Hoogerheide
Gepubliceerd in de juni 2014 editie van het Leven met autisme magazine.
Uitgegeven door uitgeverij Pica.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.